Na mocy uchwały programowej, podjętej przez Walne Zebranie Członków Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty w dniu 14 lutego 2010 roku, przedstawiamy poniższą propozycję.

I. Zadanie.
            System wsparcia dyrektorów szkól i placówek w realizacji jej zadań, w szczególności w działaniach na rzecz rozwoju szkoły.

II. Cel systemu.

            Udzielenie wielostronnego wsparcia dyrektorom szkół i placówek oświatowych w zakresie organizacji i zarządzania oraz zainspirowanie do podejmowania działań zmierzających do poprawy efektywności pracy szkoły

III. Założenia do zmiany.

            Należy wyłonić grupę ok. 500 osób zwanych roboczo „mentorami” (w liczbie odpowiadającej od 1 do 3 na każdy powiat) z dużym doświadczeniem zawodowym i wiedzą merytoryczną – najlepiej osób pełniących funkcje kierownicze w oświacie/mających doświadczenie w kierowaniu szkołą/placówką

            Mentorzy powinni mieć obowiązek ukończenia szkoleń obejmujących tematykę prawa oświatowego, merytorycznych aspektów pracy szkoły, metod pracy grupy oraz rozwijających kompetencje w zakresie komunikacji interpersonalnej.

            Zadaniem mentorów byłoby wspieranie dyrektorów szkół i placówek:

1. zgłaszających taką potrzebę,
2. obligatoryjnie, w przypadku dyrektorów szkół z niewielkim stażem,
3. mających niskie wyniki ewaluacji,
4. którym wydano zalecenia pokontrolne.

            Wsparcie dyrektorów polegałoby na kilkudniowym pobycie mentora w szkole zapraszającej (mającej problemy) oraz, wspólne z jej dyrektorem, a w razie potrzeb z dyrektorem i nauczycielami, dokonanie całościowego, bądź ukierunkowanego wskazaną przez dyrektora potrzebą, przeglądu przyjętych w szkole rozwiązań organizacyjnych i merytorycznych w celu zdiagnozowania stanu szkoły, sporządzenie specyfikacji występujących problemów, oraz wspólne z dyrektorem wypracowanie propozycji rozwiązań wprowadzających pożądane zmiany.

            Zadaniem mentora mogłaby być też pomoc polegająca na bieżącym wspomaganiu zainteresowanych dyrektorów, wskazywaniu propozycji możliwych rozwiązań i konsultowaniu podejmowanych przez nich działań, organizowaniu wymiany dobrych praktyk, a także okresowe (miesięczne, półroczne, a nawet roczne) towarzyszenie szkole w zmianie.

            Do zadań mentora należy wprowadzić też obowiązek wdrażania, obecnej w wielu systemach edukacyjnych, metody współpracy szkół ze sobą, jaką jest praca szkół w sieci, która umożliwia szkołom samodzielne diagnozowanie problemów oraz wspólne poszukiwanie i wdrażanie rozwiązań.       Szkoły, dyrektorzy i nauczyciele w sieci tworzą dla siebie grupę wsparcia, umożliwiającą łatwiejsze radzenie sobie z problemami.

            Mentorzy sprawowaliby opiekę nad szkołami i kadrą kierowniczą szkół i placówek z terenu swojego województwa/powiatu.

            Dodatkowo OSKKO proponuje zmodernizować sposób kształcenia dyrektorów szkół i palcówek – mianowicie proponuje zastąpienie lub uzupełnienie rocznego kursu kwalifikacyjnego z zarządzania oświatą dla nauczycieli, obowiązkowym rocznym lub dwuletnim kontraktem nowo powołanego dyrektora szkoły z mentorem, który miałby za zadanie w praktyczny sposób i w czasie rzeczywistym wspomagać dyrektora z krótkim stażem pracy w kierowaniu przez niego szkołą.

            Towarzyszyć temu działaniu lub poprzedzać je powinien kurs e-learningowy dotyczący zadań dyrektora i prawnych aspektów funkcjonowania szkoły/placówki.

IV. Finansowanie.

            Szkolenia mentorów oraz ich praca w pierwszym okresie (do 4 lat działalności) powinna być finansowana ze środków europejskich – perspektywa finansowa do 2015, później z budżetów JST lub szkół i placówek.

V. Uzasadnienie propozycji.

            Od dłuższego już czasu stowarzyszeni w OSKKO uważają za konieczne stworzenie systemowego wsparcia szkoły w wypełnianiu przez nią nałożonych zadań.

            Placówki doskonalenia nauczycieli nie wykonują zadań w tym zakresie na poziomie gwarantującym osiągniecie celu, czyli jakościowego rozwoju szkół - system zinstytucjonalizowanego doradztwa nie jest przygotowany merytorycznie, organizacyjnie i kadrowo do pomocy dyrektorom i szkołom w rozwiązywaniu ich konkretnych problemów. Dodatkowo, zmiana w organizacji nadzoru zewnętrznego zmniejszyła zakres zadań kuratorów oświaty w zakresie wspomagania i zerwała z wieloletnią tradycją rejonów wizytacyjnych.

            Pomoc kompetentnej/go i życzliwie nastawionej/go koleżanki/kolegi – praktyka, mającego bezpośredni wgląd w bieżące funkcjonowanie szkoły pozwoliłoby na uniknięcie błędów, wzmocniło poczucie pewności siebie dyrektorów i wspomogłoby pracę szkół i placówek.

            Dyrektorzy krotko pełniący swoją funkcję, a będący niedługo po ukończeniu studiów podyplomowych czy kursów kwalifikacyjnych z zarządzania niezbyt pozytywnie oceniają wyniesioną z nich wiedzę i umiejętności dla praktycznego kierowania szkołą/placówką- stąd proponowane odejście od obligatoryjności tego sposobu nabywania kwalifikacji na rzecz opieki stałej - współpracy z doświadczonym i przygotowanym do pełnienia takiej roli praktykiem.

            Proponowane przez OSKKO działanie ma szansę być systemowym działaniem na rzecz profesjonalizacji zarządzania w oświacie i jednocześnie gwarantowałoby, ze szkoły, czujące się osamotnione w wykonywaniu przez siebie trudnych zadań zyskałby rzeczywiste wsparcie i pomoc.

Opracowanie - Zarząd Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty.